LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ NHỮNG THÁCH THỨC TRONG ĐÀO TẠO NGÀNH TIẾNG VIỆT Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRUNG QUỐC HIỆN NAY
TÓM TẮT: Tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ quốc gia của Việt Nam - nước láng giềng gần gũi với Trung Quốc, mà còn là một trong những ngôn ngữ quan trọng ở các nước Đông Nam Á dọc theo tuyến “Vành đai và Con đường”. Vì vậy, việc nhìn lại quá trình phát triển ngành tiếng Việt ở các trường đại học Trung Quốc và tình hình nghiên cứu Việt Nam (Việt Nam học) để tìm ra những giải pháp, hướng đi trong tương lai cho việc đào tạo nguồn nhân lực tiếng Việt là hết sức cần thiết. Sau 70 năm kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập cho đến nay, mặc dù việc đào tạo ngành tiếng Việt ở các trường đại học Trung Quốc đã bắt đầu đi vào quy mô và việc nghiên cứu về Việt Nam cũng dần được đẩy mạnh, nhưng trong bối cảnh thế giới hiện nay đang đứng trước những thay đổi chưa từng có, cùng sáng kiến “Vành đai và Con đường”, các trường đại học Trung Quốc ngoài việc chú trọng đào tạo kĩ năng ngôn ngữ, còn phải chú trọng giáo dục tư tưởng chính trị và tinh thần nhân văn cho sinh viên, cùng việc mở rộng phạm vi và góc độ nghiên cứu Việt Nam, trên cơ sở áp dụng những ý tưởng và phương pháp mới, cũng như chú trọng hơn đến hướng nghiên cứu toàn diện, liên ngành và đa ngành. TỪ KHÓA: lịch sử phát triển; những thách thức; ngành tiếng Việt; Việt Nam học/nghiên cứu Việt Nam; các trường đại học ở Trung Quốc;
lịch sử phát triển; những thách thức; ngành tiếng Việt; Việt Nam học/nghiên cứu Việt Nam; các trường đại học ở Trung Quốc;
NGHĨA KHÔNG GIAN CỦA GIỚI TỪ “OVER” VÀ “ABOVE” TRONG TIẾNG ANH ĐỐI CHIẾU VỚI TIẾNG VIỆT
TÓM TẮT: Bài báo trình bày năm nghĩa không gian của hai giới từ định vị không gian “over” và “above” trong tiếng Anh và đối chiếu với tiếng Việt. Hai giới từ này là giới từ định vị không gian dùng để chỉ vật được định vị cao hơn mốc định vị. Tuy nhiên, cách dùng và ngữ nghĩa của chúng trong tiếng Anh và tiếng Việt khá đa dạng do sự khác biệt về tri nhận. Bài báo phân tích nghĩa không gian của hai giới từ “over” và “above” trong tiếng Anh và nghĩa tương đương của chúng trong tiếng Việt thông qua phương pháp so sánh đối chiếu. Bài báo cũng chỉ ra sự tương đồng và dị biệt về nghĩa của hai giới từ này trong tiếng Anh đối chiếu với tiếng Việt thông qua mối quan hệ giữa tri nhận và ngôn ngữ. TỪ KHÓA: nghĩa không gian; above; over; tri nhận; giới từ.
nghĩa không gian; above; over; tri nhận; giới từ.
SỰ TỰ CHỦ CỦA NGƯỜI HỌC TIẾNG ANH: KHẢO SÁT TRƯỜNG HỢP
TÓM TẮT: Bài báo này khảo sát theo hướng đối chiếu về việc tự chủ trong học tập của sinh viên trong hai học phần kết hợp là “Tiếng Anh Cơ khí” và “Tiếng Anh Thương mại” tại Trường Ngoại ngữ-Du lịch (Đại học Công nghiệp Hà Nội). Nghiên cứu được thực hiện bằng cách thu thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi trên máy tính, phỏng vấn trực tiếp và quan sát bối cảnh học tập nhằm cung cấp những hiểu biết về mức độ tự chủ trong việc học tiếng Anh. Kết quả cho thấy, mức độ tự chủ của sinh viên ở hai nhóm “Tiếng Anh Cơ khí” và “Tiếng Anh Thương mại” ở mức độ vừa phải; đồng thời, kết quả cũng chỉ ra rằng, chất lượng tài liệu và hoạt động nhóm cần được cải thiện để thúc đẩy việc học tập tự chủ. TỪ KHÓA: nhận thức tự chủ; thực hành học tập tự chủ trong bối cảnh học tập kết hợp; tự chủ của người học; hỗ trợ từ giáo viên
nhận thức tự chủ; thực hành học tập tự chủ trong bối cảnh học tập kết hợp; tự chủ của người học; hỗ trợ từ giáo viên
NHẬN THỨC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐỌC MỞ RỘNG SỬ DỤNG NHẬT KÝ ĐỌC: TRƯỜNG HỢP SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT CHUYÊN NGÀNH TIẾNG ANH
TÓM TẮT: Đọc mở rộng là một hoạt động được thực hiện khá phổ biến trong quá trình dạy và học kĩ năng đọc tiếng Anh. Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu nhận thức của SV chuyên ngành tiếng Anh về hoạt động đọc mở rộng sử dụng nhật ký đọc tại Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Đại học Công nghiệp Hà Nội. Người tham gia khảo sát gồm 150 SV năm nhất chuyên ngành tiếng Anh và hiện đang học học phần Kĩ năng Đọc tiếng Anh 2 kéo dài 10 tuần. Dữ liệu được thu thập thông qua câu hỏi khảo sát và phỏng vấn bán cấu trúc với 8 SV được lựa chọn ngẫu nhiên, sau đó là quá trình ghi chép dữ liệu và phân tích theo chủ đề. Kết quả nghiên cứu cho thấy SV có nhận thức tích cực đối với việc thực hiện hoạt động đọc mở rộng sử dụng nhật ký đọc. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra các lợi ích của hoạt động đọc mở rộng và những khó khăn mà SV gặp phải khi thực hiện đọc mở rộng sử dụng nhật ký đọc. Dựa trên kết quả và thảo luận, bài viết đề xuất một số giải pháp giúp giáo viên có thể tối ưu hóa lợi ích của hoạt động đọc mở rộng. TỪ KHÓA: nhận thức; SV chuyên ngành tiếng Anh; Trường Ngoại ngữ-Du Lịch (thuộc Đại học Công nghiệp Hà Nội); đọc mở rộng; nhật ký đọc
nhận thức; SV chuyên ngành tiếng Anh; Trường Ngoại ngữ-Du Lịch (thuộc Đại học Công nghiệp Hà Nội); đọc mở rộng; nhật ký đọc
LỒNG TIẾNG - HOẠT ĐỘNG CẢI THIỆN PHÁT ÂM TÍCH CỰC CHO SINH VIÊN
TÓM TẮT: Phát âm luôn đóng vai trò quan trọng trong hoạt động giao tiếp, là một trong những thành tố giúp người học đạt nghe hiểu tốt hơn, tự tin và trôi chảy hơn khi nói tiếng Anh. Nếu phát âm sai hoặc không rõ ràng có thể khiến người nghe không hiểu thông điệp giao tiếp của người nói, làm cản trở hoạt động giao tiếp hoặc đôi khi dẫn tới những hiểu lầm nghiêm trọng và hậu quả đáng tiếc. Nghiên cứu tác động sư phạm trên 53 khách thể của nghiên cứu là sinh viên không chuyên, diễn tra trong 11 tuần theo quy trình 4 bước cơ bản. Các công cụ nghiên cứu bao gồm bài kiểm tra, bảng hỏi, và phỏng vấn nhằm đánh giá hiệu quả của hoạt động lồng tiếng đối với phát âm của sinh viên. Kết quả bài kiểm tra thu được dù chưa tạo ra sự đột phát, nhưng rất đáng khích lệ khi tỉ lệ có chuyển biến tích cực ở hai thành tố phát âm (âm tiết và trọng âm) cao. Nghiên cứu cũng tìm ra được 3 lỗi thường gặp nhất trong nhóm khách thể là trọng âm (trong đó trọng âm câu yếu nổi bật hơn trọng âm từ), nhầm âm, và lược bỏ âm (trong đó nổi bật là bỏ âm đuôi). Tuy nhiên, nhiều khách thể cho rằng vẫn chưa thực sự cảm nhận được sự cải thiện về mặt phát âm xét về tổng thể. Nghiên cứu có đưa ra đề xuất giải pháp cải thiện tình hình phát âm nói chung và các gợi ý hữu ích giúp nâng cao hiệu quả thực hiện hoạt động lồng tiếng trong vòng nghiên cứu tiếp theo. TỪ KHÓA: Lồng tiếng; phát âm; lỗi phát âm; tiếng Anh; sinh viên năm nhất
Lồng tiếng; phát âm; lỗi phát âm; tiếng Anh; sinh viên năm nhất
CHUYỂN ĐỔI NGÔN NGỮ BIỂU ĐẠT THỜI GIAN VÀ KHÔNG GIAN TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC SANG TÁC PHẨM ĐIỆN ẢNH (TRƯỜNG HỢP CẢNH PHIM “AQ CHÍNH TRUYỆN”)
TÓM TẮT: Chuyển đổi ngôn ngữ biểu đạt không gian và thời gian từ tác phẩm văn học sang tác phẩm điện ảnh là quá trình chuyển đổi hệ thống kí hiệu rất đa dạng và phức tạp. Dựa trên đặc điểm của ngôn ngữ văn học và ngôn ngữ điện ảnh, trong bài viết này, chúng tôi tiến hành khảo sát và phân tích một số cách thức chuyển đổi ngôn ngữ biểu đạt thời gian, không gian của tác phẩm “AQ chính truyện” và rút ra một số nhận định liên quan nhằm mang lại cho độc giả và khán giả cảm nhận thấu đáo hơn về hiệu quả, giá trị thẩm mĩ và nghệ thuật trong chuyển đổi kí hiệu ngôn ngữ. TỪ KHÓA: “AQ chính truyện”; chuyển đổi; ngôn ngữ; văn học; điện ảnh
“AQ chính truyện”; chuyển đổi; ngôn ngữ; văn học; điện ảnh
XÂY DỰNG KHỐI LIỆU NGƯỜI HỌC TIẾNG ĐỨC TẠI VIỆT NAM: THIẾT KẾ CẤU TRÚC, THU THẬP DỮ LIỆU, CHÚ GIẢI
TÓM TẮT: “Khối liệu người học” là tập hợp một cách hệ thống các sản phẩm ngôn ngữ đã được số hóa của người học một ngôn ngữ nhất định. Cùng với sự phát triển của ngôn ngữ học khối liệu, khối liệu người học ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu thụ đắc ngôn ngữ cũng như trong việc giảng dạy ngoại ngữ. Đối với ngành tiếng Đức là ngoại ngữ, hiện nay đã có một số khối liệu người học tiếng Đức được xây dựng, tuy nhiên chưa có khối liệu nào trong số đó có sản phẩm ngôn ngữ của người học tiếng Đức tại Việt Nam. Nhằm cung cấp cơ sở ngữ liệu cho các nghiên cứu về việc học tiếng Đức của người Việt Nam, một Khối liệu người học đã được xây dựng tại Trường Đại học Hà Nội và Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội. Bài viết dưới đây sẽ trình bày quy trình xây dựng khối liệu này. TỪ KHÓA: Ngôn ngữ học khối liệu; khối liệu người học; chú giải; giảng dạy ngoại ngữ; tiếng Đức là ngoại ngữ.
Ngôn ngữ học khối liệu; khối liệu người học; chú giải; giảng dạy ngoại ngữ; tiếng Đức là ngoại ngữ
MỨC ĐỘ TƯƠNG ĐƯƠNG DỊCH THUẬT NGỮ TRONG “TỪ ĐIỂN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN ANH - VIỆT”
TÓM TẮT: Ở Việt Nam, thị trường chứng khoán ra đời khá muộn nhưng lại có sức hấp dẫn và có tốc độ phát triển nhanh chóng. Hệ thống thuật ngữ chứng khoán tiếng Việt phần lớn được tiếp nhận, chuyển dịch từ tiếng Anh và chủ yếu được tập hợp trong các từ điển, có vai trò quan trọng trong việc truyền tải các khái niệm, trí thức mới về chứng khoán của nước ngoài vào Việt Nam, qua đó góp phần vào sự phát triển của ngành chứng khoán Việt Nam. Dựa trên cơ sở của lí thuyết dịch thuật, bài viết tập trung xem xét mức độ tương đương giữa thuật ngữ chứng khoán tiếng Anh và tiếng Việt trong “Từ điển thị trường chứng khoán Anh - Việt”. Đây là cuốn từ điển đầu tiên về chứng khoán, được biên soạn bài bản, công phu, cung cấp và giới thiệu một số lượng lớn khái niệm và thông tin tri thức trong lĩnh vực chứng khoán tới độc giả. Trên cơ sở kết quả khảo sát, bài viết đưa ra một số đánh giá về việc đảm bảo yêu cầu tương đương trong dịch thuật ngữ, cũng như đánh giá về mức độ chính xác, thống nhất của thuật ngữ thị trường chứng khoán Anh - Việt trong cuốn từ điển này. TỪ KHÓA: tương đương dịch thuật; từ điển; thuật ngữ chứng khoán Anh -Việt.
tương đương dịch thuật; từ điển; thuật ngữ chứng khoán Anh -Việt.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC PHÂN HÓA MÔN NGỮ VĂN THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI 2018
TÓM TẮT: Dạy học phân hóa (DHPH) đã và đang được nghiên cứu và vận dụng ở nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam. Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, DHPH được đặt vào bối cảnh của quan điểm, chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của việc đào tạo con người trong thời đại mới. Trên cơ sở tìm hiểu về bản chất của chương trình giáo dục phổ thông mới môn Ngữ văn, đặc trưng của hình thức dạy học phân hóa, bài viết đề xuất một số giải pháp tiếp cận nội dung giảng dạy môn học này theo hướng phân hóa gắn với các bước trong quy trình dạy học. Giáo viên giảng dạy môn Ngữ văn được khuyến khích chọn lựa và xây dựng mục tiêu dạy học dựa trên kết quả khảo sát và phân loại học sinh để từ đó điều chỉnh mức độ khó dễ của nội dung dạy học phù hợp với từng đối tượng học sinh. Đặc biệt, các giải pháp được đưa ra nhấn mạnh đến việc ứng dụng sáng tạo các công cụ, phương pháp giảng dạy hiện đại vào từng bước của quy trình DHPH để đạt được hiệu quả cao nhất. TỪ KHÓA: dạy học phân hóa; môn Ngữ văn; Chương trình Giáo dục phổ thông mới 2018; công cụ dạy học hiện đại; hiệu quả học tập
dạy học phân hóa; môn Ngữ văn; Chương trình Giáo dục phổ thông mới 2018; công cụ dạy học hiện đại; hiệu quả học tập
ĐẶC ĐIỂM NGỮ NGHĨA CỦA TÊN GỌI CÁC LOÀI CÁ CẢNH TRONG TIẾNG VIỆT
TÓM TẮT: Bài viết này khảo sát, nghiên cứu đặc điểm ngữ nghĩa trong quá trình định danh các loài cá cảnh bằng phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ trong tiếng Việt; phân tích chỉ ra cơ chế chuyển nghĩa ẩn dụ của các thành tố phụ trong tên gọi các loài cá cảnh trong tiếng Việt. Kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ đặc điểm tư duy-văn hóa của dân tộc được thể hiện qua các vật chuẩn sử dụng trong quá trình định danh cá cảnh. TỪ KHÓA: đặc điểm ngữ nghĩa; tên gọi các loài cá cảnh; ẩn dụ; tư duy dân tộc; định danh cá cảnh.
đặc điểm ngữ nghĩa; tên gọi các loài cá cảnh; ẩn dụ; tư duy dân tộc; định danh cá cảnh.
BÀI HỌC LIÊN QUAN TỚI CHỮ VIẾT CỦA NGƯỜI GIA-RAI TỪ QUYẾT ĐỊNH THAY ĐỔI CHỮ VIẾT CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ NĂM 1981 CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI - KON TUM VÀ NĂM 2011 CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH GIA LA
TÓM TẮT: Bài viết điểm lại bối cảnh ra đời của các Quyết định số 03/QĐ-UB ngày 28/10/1981 của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Gia Lai - Kon Tum và Quyết định số 30/QĐ-UBND ngày 28/10/2011 do UBND tỉnh Gia Lai ban hành liên quan tới ngôn ngữ, chữ viết Gia-rai. Đây chính là các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) do các cơ quan công quyền địa phương vùng dân tộc và miền núi ban hành liên quan tới ngôn ngữ, chữ viết các dân tộc thiểu số (DTTS). Đó là những bài học do sự “nhầm lẫn” của các trí thức DTTS về tiếng mẹ đẻ (TMĐ); bài học về trách nhiệm của các cơ quan tư vấn địa phương; và bài học về việc thiếu sự tham khảo ý kiến, tư vấn của các các cơ quan khoa học và các chuyên gia ngôn ngữ học ở trung ương khi các địa phương ban hành VBQPPL liên quan tới ngôn ngữ, chữ viết của các DTTS. TỪ KHÓA: ngôn ngữ DTTS; chính sách ngôn ngữ DTTS; VBQPPL liên quan chữ viết Gia-rai; bài học về xây dựng, cải tiến chữ Gia-rai; bài học về xây dựng, cải tiến, sử dụng chữ viết DTTS
ngôn ngữ DTTS; chính sách ngôn ngữ DTTS; VBQPPL liên quan chữ viết Gia-rai; bài học về xây dựng, cải tiến chữ Gia-rai; bài học về xây dựng, cải tiến, sử dụng chữ viết DTTS
A study of identification commune-level units of the East Northern Vietnam after administrative arrangement in 2019-2021
Abstract: Based on a survey of commune names in the three provinces of Phu Tho, Cao Bang, and Lang Son, this article describes the characteristics of commune-level naming after the administrative unit rearrangement phase of 2019-2023. There are three main methods used: choosing the existing name of a specific place name, combining elements of the names of different place names, and creating new names. Of these three methods, choosing the existing name is the most common. However, there are many factors to consider when choosing, such as area, population size, history, culture, and politics. Key words: place name; identification commune-level; Lạng Sơn province; Phú Thọ province; Cao Bằng province.
place name; identification commune-level; Lạng Sơn province; Phú Thọ province; Cao Bằng province.
PHÂN TÍCH ĐỊNH KIẾN VỀ GIỚI THÔNG QUA LÍ THUYẾT NGỮ PHÁP HÌNH ẢNH TRONG QUẢNG CÁO TRUYỀN HÌNH VỀ BIA Ở VIỆT NAM
TÓM TẮT: Trong bài báo này, tác giả nghiên cứu về định kiến giới thông qua phân tích hình ảnh về khách hàng tiềm năng trong diễn ngôn quảng cáo bia tại Việt Nam. Lí thuyết ngữ pháp hình ảnh của Kress & Van Leeuwen (1996) lần đầu được áp dụng khi phân tích 25 hình ảnh về các nhận vật sử dụng bia với 8 thương hiệu bia phổ biến tại Việt Nam trong năm 2023. Phương pháp định tính kết hợp với định lượng đã xác định việc thử nghiệm dùng ba lớp nghĩa của lí thuyết ngữ pháp để phân tích các hình ảnh và 84% hình ảnh coi trọng nam giới đã được tìm thấy. Bài báo này là bước mở đầu khi sử dụng lí thuyết ngữ pháp hình ảnh vào việc phân tích định kiến giới. TỪ KHOÁ: định kiến giới; hình ảnh khách hàng tiềm năng; quảng cáo truyền hình về bia; lí thuyết ngữ pháp hình ảnh; Việt Nam
định kiến giới; hình ảnh khách hàng tiềm năng; quảng cáo truyền hình về bia; lí thuyết ngữ pháp hình ảnh; Việt Nam
TÍCH HỢP SỬ DỤNG THIẾT BỊ DI ĐỘNG (MALL) TRONG DẠY NÓI TIẾNG ANH: KHẢO SÁT TRƯỜNG HỢP
TÓM TẮT: Giai đoạn kinh hoàng của đại dịch Covid-19 đã qua trên toàn thế giới nói chung, ở Việt Nam nói riêng và hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống trở lại bình thường. Tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, môn tiếng Anh cho sinh viên không chuyên tiếp tục được triển khai học kết hợp, cụ thể là sinh viên tự học ngữ pháp, từ vựng, nghe, đọc và viết trên hệ thống LMS của nhà trường và học kĩ năng nói trực tiếp trên lớp, chủ yếu tập trung vào độ trôi chảy và chính xác. Với mong muốn giúp sinh viên học nói hiệu quả để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong tương lai, tác giả đã tiến hành nghiên cứu giảng dạy kĩ năng nói môn tiếng Anh Thương mại với sự trợ giúp của thiết bị di động (MALL) trong lớp học trực tiếp gồm 32 sinh viên ngành Kế toán. Kết quả nghiên cứu cho thấy đa số sinh viên nhận thức tính tích cực của việc sử dụng điện thoại trong lớp học trực tiếp và phản hồi rằng có những tiến bộ trong học tập. Bài viết mong được chia sẻ cách sử dụng điện thoại để dạy nói trong các lớp học trực tiếp. TỪ KHÓA: Học kết hợp; MALL; lớp học trực tiếp; nhận thức; kĩ năng nói
Học kết hợp; MALL; lớp học trực tiếp; nhận thức; kĩ năng nói
ẨN DỤ Ý NIỆM “TÌNH YÊU LÀ CĂN BỆNH” TRONG CHINH PHỤ NGÂM KHÚC
TÓM TẮT: Bài viết làm rõ sự biến đổi tâm trạng của người phụ nữ có chồng ra trận từ lúc tiễn chồng cho đến những tháng ngày cách xa đằng đẵng cùng với ước mơ sum họp được thể hiện qua ẩn dụ ý niệm “TÌNH YÊU LÀ CĂN BỆNH” trong “Chinh phụ ngâm khúc”. Với bài viết này, chúng tôi muốn mang đến cho độc giả một cách nhìn mới về tình yêu trong Thơ trung đại qua cách ý niệm hóa của người viết. Đồng thời, qua đó, người đọc cũng thấy được tư duy sáng tạo độc đáo của người viết trong sáng tác. TỪ KHÓA: ẩn dụ ý niệm; tình yêu; Nguồn; Đích; ánh xạ; TÌNH YÊU LÀ CĂN BỆNH; “Chinh phụ ngâm khúc”
ẩn dụ ý niệm; tình yêu; Nguồn; Đích; ánh xạ; TÌNH YÊU LÀ CĂN BỆNH; “Chinh phụ ngâm khúc”
TỪ NGỮ TIẾNG LÓNG NGOẠI LAI VÀ VĂN HÓA GIỚI TRẺ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA
TÓM TẮT: Trước đây, từ ngữ lóng chỉ được sử dụng trong nhóm xã hội “đen” như làm ăn phi pháp, phi đạo đức. Tuy nhiên, hiện nay, việc sử dụng từ ngữ lóng đã có sự chuyển biến: từ ngữ lóng được sử dụng ở phạm vi rộng và có rất nhiều nhóm xã hội sử dụng; các từ ngữ lóng vận động theo chuyển động của xã hội; các từ ngữ lóng dùng nhiều nhóm ngôn ngữ khác nhau. Nhất là khi công nghệ ngày càng phát triển, ngôn ngữ trên mạng Internet ngày càng đa dạng, giao lưu hội nhập văn hóa trên phạm vi toàn cầu thì các hình thức sử dụng tiếng lóng ngày càng phong phú và dần hình thành những trào lưu văn hóa của giới trẻ. TỪ KHÓA: từ ngữ tiếng lóng; ngoại lai; từ viết tắt; văn hóa giới trẻ; trào lưu từ.
từ ngữ tiếng lóng; ngoại lai; từ viết tắt; văn hóa giới trẻ; trào lưu từ.
TÌNH HÌNH SỬ DỤNG ỨNG DỤNG VÀ TRANG WEB TỰ LUYỆN KĨ NĂNG TIẾNG TRUNG QUỐC CỦA SINH VIÊN
TÓM TẮT: Từ góc độ xã hội, khoa học công nghệ ngày một phát triển, nhiều ứng dụng và trang web được thiết kế nhằm hỗ trợ tích cực cho người học ở nhiều phương diện, trong đó phải kể đến vấn đề tự học ngoại ngữ. Từ góc độ người học, bên cạnh cách học truyền thống, nhiều người học đã biết tận dụng ứng dụng và trang web để tự học ngoại ngữ. Xuất phát từ vấn đề này, bài viết sẽ tập trung phản ánh tình hình sử dụng ứng dụng và trang web tự luyện kĩ năng (Nghe - Nói - Đọc - Viết - Dịch) tiếng Trung Quốc của sinh viên, từ đó đưa ra các đánh giá về hiệu quả sử dụng ứng dụng và trang web dựa trên phản hồi của 297/400 sinh viên một số trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội. TỪ KHÓA: ứng dụng; trang web; tự luyện; kĩ năng; tiếng Trung Quốc
ứng dụng; trang web; tự luyện; kĩ năng; tiếng Trung Quốc
CÁCH ĐẶT TÊN NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT “TỪ GIỜ THỨ SÁU ĐẾN GIỜ THỨ CHÍN”
TÓM TẮT: Tiểu thuyết mới nhất “Từ giờ thứ sáu đến giờ thứ chín” của Nguyễn Một có một hệ thống tên nhân vật thú vị, ấn tượng. Chúng đã trở thành những dẫn chứng cụ thể, sinh động cho một số cách định danh tên người mang dấu ấn văn hóa Việt. Mỗi cái tên trong tiểu thuyết này có một câu chuyện cuộc đời, gián tiếp phản ánh những biến cố vui buồn trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt của dân tộc. Nhớ đến tên các nhân vật ấy thì lập tức độc giả nhớ đến một tác phẩm văn học đặc sắc mang đậm tinh thần hàn gắn hòa hợp dân tộc sau chiến tranh qua giọng kể khách quan của tác giả Nguyễn Một. TỪ KHÓA: Nguyễn Một; “Từ giờ thứ sáu đến giờ thứ chín”; đặt tên nhân vật; biệt danh; Giôn bay; hòa hợp dân tộc
Nguyễn Một; “Từ giờ thứ sáu đến giờ thứ chín”; đặt tên nhân vật; biệt danh; Giôn bay; hòa hợp dân tộc
Upon conceptual metaphors of “nations” in political discourses
Abstract: The study aims at identifying conceptual metaphors of the target domain NATION in political discourses and the grounds for their formation. To realize the research objectives, we have made use of literature review, discourse analysis, descriptive methods and Metaphor Identification Procedure (MIP). The research sample used in the study includes 10 political statements made by the Party and State leaders. The study has identified 5 metaphors including NATION IS A HUMAN (with 2 lower-level ones of NATION IS A FRIEND and NATION IS A SOLDIER), NATION IS A MOVEMENT, NATION IS A HOUSE, NATION IS A MACHINE and NATION IS A LIGHT. The high frequency of conceptual metaphors in political discourses illustrates the nature of metaphors as a means to reflect human thought and cognitive mechanism as well as the formation of mappings in conceptual metaphors. Key words: Conceptual metaphors; political discourses; target domain; source domain; mappings
Conceptual metaphors; political discourses; target domain; source domain; mappings
NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC VÀ GIẢNG VIÊN VỀ VIỆC SỬ DỤNG CHATGPT ĐỂ CẢI THIỆN KĨ NĂNG VIẾT HỌC THUẬT
TÓM TẮT: Ứng dụng ChatGPT, một mô hình ngôn ngữ tổng quát do OpenAI tạo ra gần đây, đã thu hút rất nhiều sự chú ý từ mọi người trên khắp thế giới. ChatGPT cho thấy cả những cơ hội và thách thức tiềm ẩn trong giáo dục. Nghiên cứu này được tiến hành để khảo sát nhận thức của 162 sinh viên và 4 Giảng viên về việc sử dụng ChatGPT để nâng cao kĩ năng viết học thuật tại một trường Đại học. Kết quả của khảo sát và phỏng vấn mở cho thấy những người tham gia coi ChatGPT là một công cụ quan trọng hỗ trợ người học phát triển ý tưởng, nâng cao vốn từ vựng, diễn giải, viết lại và cải thiện cấu trúc của một đoạn văn học thuật. Nghiên cứu cũng đồng thời chỉ ra những thách thức khi sử dụng ChatGPT, và đề xuất các giải pháp để người dạy và người học có thể tối ưu lợi ích của mô hình. TỪ KHOÁ: Chat GPT; viết học thuật; ứng dụng AI; mô hình ngôn ngữ; dạy và học
Chat GPT; viết học thuật; ứng dụng AI; mô hình ngôn ngữ; dạy và học
ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ CỦA VĂN BẢN VĂN KIỆN TÁC CHIẾN LỤC QUÂN TIẾNG NGA
TÓM TẮT: Lục quân là lực lượng đông đảo và đa dạng nhất về vũ khí và phương thức hoạt động tác chiến của Lực lượng vũ trang Nga. Văn kiện tác chiến lục quân được soạn thảo trong quá trình chuẩn bị và thực hành chiến đấu. Nó là tài liệu dùng để chuẩn bị các kế hoạch tác chiến trên trên tất cả các môi trường tác chiến. Các văn bản văn kiện tác chiến lục quân tiếng Nga thuộc loại văn bản tiếng Nga mang định hướng chuyên ngành. Chúng là tài liệu huấn luyện hữu ích nhằm trang bị cho người học vốn kiến thức chuyên ngành, giúp hình thành năng lực giao tiếp cho người học trong lĩnh vực quân sự. Trên cơ sở hệ thống hóa, khái quát hóa, phân tích các văn bản văn kiện tác chiến lục quân tiếng Nga, bài viết nghiên cứu nét đặc trưng về ngôn ngữ của loại văn bản này trên các cấp độ: từ vựng, hình thái và cú pháp, là tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về ngôn ngữ quân sự; từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy-học tiếng Nga quân sự và thúc đẩy giao lưu quốc tế về quốc phòng trong giai đoạn hiện nay. TỪ KHÓA: lục quân; văn kiện tác chiến; kế hoạch tác chiến; đặc trưng ngôn ngữ; tiếng Nga.
lục quân; văn kiện tác chiến; kế hoạch tác chiến; đặc trưng ngôn ngữ; tiếng Nga.
SỰ GIỐNG VÀ KHÁC NHAU GIỮA CÂU ĐIỀU KIỆN TIẾNG ĐỨC VÀ TIẾNG VIỆT
TÓM TẮT: Câu điều kiện là một kiểu câu cơ bản, rất quan trọng trong ngôn ngữ tự nhiên. Theo ngữ pháp truyền thống, đây là những câu phức mà cấu tạo của chúng bao gồm một mệnh đề chính và một mệnh đề phụ. Trong hoạt động ngôn ngữ, câu điều kiện là một thể loại cực kì phức tạp, với những cách diễn đạt, hình thức, ý nghĩa và công dụng hết sức đa dạng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cố gắng làm rõ những đặc điểm của câu điều kiện trong quan điểm của Đức ngữ học và Việt ngữ học, đồng thời tìm ra điểm giống và khác nhau của loại câu này ở hai ngôn ngữ tiếng Đức và tiếng Việt. TỪ KHÓA: câu điều kiện; giả định; liên từ; đối chiếu, tiếng Đức; tiếng Việt
câu điều kiện; giả định; liên từ; đối chiếu, tiếng Đức; tiếng Việt
MÃ HÓA LỘ TRÌNH CHUYỂN ĐỘNG TRONG TIẾNG ANH
TÓM TẮT: Do sự khác biệt của con người trong quá trình tri nhận thế giới khách quan, tri nhận về sự tình chuyển động nói chung và lộ trình chuyển động nói riêng nên việc mã hóa sự tình chuyển động cũng như lộ trình chuyển động trong mỗi ngôn ngữ có sự khác nhau. Tiếng Anh là loại ngôn ngữ mà vị từ biểu thị cả sự tình chuyển động và đồng sự tình, thường là cách thức hoặc nguyên nhân chuyển động. Cách thức của chuyển động chủ yếu được mã hóa trong vị từ, trong khi thông tin lộ trình lại xuất hiện trong những yếu tố không phải là vị từ, ví dụ như giới ngữ. Bài viết trình bày những vấn đề chung về mã hóa lộ trình chuyển động và phân tích việc mã hóa lộ trình chuyển động trong tiếng Anh. TỪ KHÓA: sự tình chuyển động; lộ trình chuyển động; mã hóa; hình thức biểu đạt tương đương, bản dịch tiếng Việt
sự tình chuyển động; lộ trình chuyển động; mã hóa; hình thức biểu đạt tương đương, bản dịch tiếng Việt
PHÂN TÍCH Ý NGHĨA ẨN DỤ TRI NHẬN CỦA CÁC TỪ LIÊN QUAN ĐẾN “KẾT CẤU CỦA NGÔI NHÀ” TRONG TIẾNG HÁN VÀ TIẾNG VIỆT TRÊN CƠ SỞ NGHIỆM THÂN
TÓM TẮT: Trong cuộc sống hàng ngày, “nhà” là sự vật quen thuộc và cũng là nơi con người sinh sống gắn bó cả cuộc đời. Vì vậy con người đã dùng chính trải nghiệm của bản thân về ngôi nhà để biểu đạt những khái niệm trừu tượng trong cuộc sống. Trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi vận dụng lí luận ẩn dụ tri nhận và giả thuyết nghiệm thân (Embodiment Hypothesis) để tiến hành phân tích và so sánh đối chiếu ngữ nghĩa của các từ ngữ liên quan đến “kết cấu của ngôi nhà” trong tiếng Hán và tiếng Việt. Từ kết quả nghiên cứu có thể khẳng định khả năng chuyển nghĩa, quá trình ý niệm hóa ánh xạ từ miền nguồn đến miền đích của các từ này tương đối mạnh mẽ và đều chịu sự ảnh hưởng từ sự trải nghiệm nghiệm thân của con người. TỪ KHÓA: kết cấu ngôi nhà; ẩn dụ tri nhận; ánh xạ; tính nghiệm thân; ngữ nghĩa
kết cấu ngôi nhà; ẩn dụ tri nhận; ánh xạ; tính nghiệm thân; ngữ nghĩa
NGHIÊN CỨU CÁCH KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN KHI NÓI TIẾNG ANH CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ HAI KHOA CƠ KHÍ TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
TÓM TẮT: Nghiên cứu này là chỉ ra những khó khăn nói tiếng Anh và cách khắc phục của sinh viên (SV) năm thứ hai Khoa Cơ khí, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. Kết quả chỉ ra rằng các vấn đề tâm lí sợ mắc lỗi, thiếu tự tin là nguyên nhân chính dẫn đến khó nói tiếng Anh của sinh viên, sau đó là các vấn đề về ngôn ngữ như không đủ từ vựng, ngữ pháp và các vấn đề về môi trường như thiếu ngữ cảnh học cho cuộc hội thoại tiếng Anh. Sinh viên tập trung vào độ chính xác của ngôn ngữ bằng cách thực hành nhiều lần rèn luyện cao độ, phát âm và ngữ điệu để khắc phục khó khăn nói tiếng Anh. Hơn nữa, sinh viên biết nắm bắt cơ hội để luyện nói tiếng Anh thông qua tham gia các hoạt động xã hội bằng tiếng Anh, nhận xét ý kiến các bạn bằng tiếng Anh. Sinh viên cũng sử dụng ngôn ngữ cơ thể như biểu hiện khuôn mặt, giao tiếp bằng mắt và cử chỉ để giao tiếp tốt hơn. Bên cạnh đó, sinh viên biết tham gia các câu lạc bộ tiếng Anh giao tiếp, xem phim bằng tiếng Anh để nâng cao khả năng nói tiếng Anh. TỪ KHÓA: khó khăn; nói tiếng Anh; cách khắc phục khó khăn; dạy học tiếng Anh; ngoại ngữ.
khó khăn; nói tiếng Anh; cách khắc phục khó khăn; dạy học tiếng Anh; ngoại ngữ.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG TIẾNG LÓNG TRONG GIAO TIẾP TRONG LỚP NGOẠI NGỮ
TÓM TẮT: Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các loại tiếng lóng, các yếu tố ảnh hưởng cũng như khám phá lí do khi giới trẻ ngày càng sử dụng tiếng lóng trong các lớp ngoại ngữ. Bằng việc sử dụng các phiếu hỏi cũng như một số các phỏng vấn, 200 sinh viên đang học tại Trường Ngoại ngữ - Du lịch, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đã tự nguyện tham gia vào nghiên cứu này. Kết quả cho thấy các yếu tố như địa vị xã hội, độ tuổi hay mức độ quen biết đều có ảnh hưởng đến việc sử dụng tiếng lóng. Bên cạnh đó, người tham gia cũng tiết lộ các lí do cho việc sử dụng hình thức này đến từ sự thuận tiện, làm thuận lợi trong giao tiếp. TỪ KHOÁ: tiếng lóng; giao tiếp; các loại tiếng lóng; dạy-học; tiếng Anh.
tiếng lóng; giao tiếp; các loại tiếng lóng; dạy-học; tiếng Anh.
NGÔN NGỮ HỌC TRI NHẬN VÀ SỰ HÌNH THÀNH Ý NIỆM
TÓM TẮT: Ngôn ngữ học tri nhận là một hướng nghiên cứu liên ngành. Nó nghiên cứu những phương thức tư duy, sự hình thành ngôn ngữ dựa trên cơ sở của sự trải nghiệm. Điều này giúp cho khoa học về ngôn ngữ có một hướng tiếp cận mới. Ngôn ngữ tồn tại trong tư duy dưới dạng các hệ thống ý niệm. Dựa vào môi trường tự nhiên và xã hội cùng với những trải nghiệm của con người mà hệ thống ý niệm được hình thành ở các dân tộc khác nhau. Bài viết này tập trung làm rõ cơ sở của ngôn ngữ học tri nhận với việc hình thành các ý niệm. TỪ KHÓA: ngôn ngữ học tri nhận; sự nghiệm thân; tư duy; cơ sở ngôn ngữ; phương thức tư duy
ngôn ngữ học tri nhận; sự nghiệm thân; tư duy; cơ sở ngôn ngữ; phương thức tư duy
GIẢNG DẠY KĨ NĂNG VIẾT CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ ANH: PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ QUAN ĐIỂM TỪ PHÍA GIẢNG VIÊN
TÓM TẮT: Kĩ năng viết tiếng Anh được coi là nhiệm vụ đầy thách thức đối với người học nói chung và sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ Anh nói riêng. Để khảo sát thực tế giảng dạy và quan điểm của giảng viên về dạy kĩ năng viết cho sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, nhóm tác giả đã thực hiện dự án nghiên cứu tại 5 trường đại học ở Hà Nội. 15 giảng viên đang trực tiếp giảng dạy kĩ năng viết tiếng Anh cho sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh đã tham gia vào dự án nghiên cứu này. Mục đích của dự án là tìm hiểu các phương pháp giảng dạy kĩ năng viết mà giảng viên áp dụng trong quá trình giảng dạy của mình cũng như quan điểm của họ về những phương pháp này. Để đạt được mục đích nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã sử dụng kết hợp cả phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính thông qua hai công cụ thu thập dữ liệu là bảng hỏi và phỏng vấn. Kết quả nghiên cứu cho thấy hầu hết giảng viên áp dụng hướng tiếp sản phẩm trong quá trình dạy viết của mình vì tính thực dụng của nó - giúp sinh viên đạt kết quả cao trong các kì thi. Với cách tiếp cận này, giảng viên dường như đã bỏ qua các giai đoạn phát triển và hoàn thiện của sinh viên trong các hoạt động viết, và chính điều này ảnh hưởng đến năng lực viết sáng tạo của các em. Nghiên cứu khuyến nghị tích hợp hướng tiếp cận tiến trình vào hướng tiếp cận sản phẩm để việc giảng dạy kĩ năng viết của giảng viên toàn diện và thành công hơn. TỪ KHÓA: kĩ năng viết tiếng Anh; hướng tiếp cận sản phẩm; hướng tiếp cận tiến trình; hướng tiếp cận thể loại; sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh
kĩ năng viết tiếng Anh; hướng tiếp cận sản phẩm; hướng tiếp cận tiến trình; hướng tiếp cận thể loại; sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh
NGỮ NGHĨA TRI NHẬN CỦA CÁC TỪ CHỈ BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI TRONG TIẾNG HÁN VÀ TIẾNG VIỆT THÔNG QUA Ý NIỆM “CON NGƯỜI LÀ VẬT CHỨA”
TÓM TẮT: “Con người” là một thực thể xã hội, cơ thể người được bộ da bao bọc xung quanh, là vật chứa toàn bộ không gian nội tại nằm bên trong lớp da đó. Mỗi bộ phận bên trong cơ thể con người, lại là vật chứa những không gian khác, bao hàm ý niệm khác trong cuộc sống. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi vận dụng lí luận ẩn dụ tri nhận mô hình ẩn dụ vật chứa tìm hiểu, phân tích ngữ nghĩa của các từ ngữ chỉ bộ phận của cơ thể con người, bao gồm các từ: đầu, óc, tim, lòng, tay, tai, mắt, v.v. trong tiếng Hán và tiếng Việt. Qua đó có thể khẳng định, đa số các từ ngữ chỉ bộ phận cơ thể người của cả hai ngôn ngữ đều có khuynh hướng tri nhận luận mô hình ẩn dụ vật chứa thông qua một không gian nội tại. Không gian nội tại này khép kín hoặc không khép kín, chủ yếu bao gồm không gian trí tuệ và tinh thần, không gian cảm xúc và ý chí, không gian năng lực và quyền lực. TỪ KHÓA: từ chỉ bộ phận cơ thể người; tri nhận; ẩn dụ vật chứa; ngữ nghĩa; tiếng Hán; tiếng Việt.
từ chỉ bộ phận cơ thể người; tri nhận; ẩn dụ vật chứa; ngữ nghĩa; tiếng Hán; tiếng Việt.
TÓM TẮT: Học tập là để tiếp thu tri thức của nhân loại, trau dồi khả năng tư duy và vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, nhằm không ngừng hoàn thiện bản thân, làm cơ sở cống hiến càng nhiều cho tiến bộ xã hội. Tuy nhiên, học tập thế nào mới có hiệu quả là điều mà chúng ta cần bàn đến. Bài viết bằng các phương pháp và thủ pháp nghiên cứu như thống kê, mô tả, phân tích, nhằm làm sáng tỏ ngữ nghĩa của hai chữ 學 học và 習 tập, giúp con người ngày nay hiểu sâu hơn về tính chất và quan niệm học tập mà người xưa đã nhận thức được. TỪ KHÓA: Cấu tạo; ngữ nghĩa; 學 học; 習 tập; chữ Hán
Cấu tạo; ngữ nghĩa; 學 học; 習 tập; chữ Hán