Hình ảnh trong thành ngữ chỉ niềm vui và nỗi buồn trong tiếng Anh và tiếng Việt: từ góc nhìn liên văn hoá

Tóm tắt

Tóm tắt: Thành ngữ đóng vai trò là những đơn vị ngôn ngữ đặc thù, phản ánh trí tuệ văn hóa, đặc
biệt là trong việc nhận thức và biểu đạt các cảm xúc như hạnh phúc và buồn đau. Nghiên cứu này
khám phá những hình ảnh có trong các thành ngữ tiếng Anh và tiếng Việt, cung cấp một phân tích
mô tả dựa trên khung so sánh. Qua khảo sát 375 thành ngữ, trong đó có 91 liên quan đến hạnh phúc
và 146 liên quan đến buồn đau trong tiếng Việt, và 72 và 91, tương ứng trong tiếng Anh, nghiên cứu
cho thấy những khác biệt ngôn ngữ và văn hóa đáng kể. Phân tích sử dụng lý thuyết cấu trúc hình
ảnh, so sánh đối chiếu và góc nhìn ngôn ngữ học liên văn hóa để xác định những hình ảnh nổi bật
liên quan đến biểu đạt cảm xúc. Những phát hiện chỉ ra rằng trong khi cả hai ngôn ngữ đều sử dụng
hình ảnh cơ thể con người để thể hiện cảm xúc, thành ngữ tiếng Việt thiên về những miêu tả bên
trong - nhấn mạnh đến các cơ quan nội tạng - phản ánh một định hướng văn hóa sâu sắc và nội tâm
đối với nỗi buồn. Ngược lại, các thành ngữ tiếng Anh thường sử dụng biểu tượng không gian và văn
hóa xã hội, nhấn mạnh sự biểu đạt hạnh phúc một cách hướng ngoại. Sự khác biệt này làm nổi bật
những khái niệm văn hóa rộng lớn hơn và các khung cảm xúc, minh họa cách ngôn ngữ tổ chức và
đại diện cho các trải nghiệm cảm xúc khác nhau. Các kết quả này góp phần vào các lĩnh vực ngôn
ngữ học nhận thức và nghiên cứu văn hóa, cung cấp những hiểu biết quý giá cho giáo dục ngôn ngữ,
dịch thuật và các hoạt động giao tiếp liên văn hóa.
Từ khóa: thành ngữ; biểu đạt cảm xúc; bản sắc văn hóa; so sánh văn hóa; ngôn ngữ học nhận
thức.