PHƯƠNG TIỆN BIỂU ĐẠT HÀNH ĐỘNG NGÔN NGỮ TỪ CHỐI TRONG TIẾNG ITALIA (TRÊN NGỮ LIỆU CÁC TIỂU THUYẾT ĐƯƠNG ĐẠI ITALIA)

Tóm tắt

TÓM TẮT: Hành động từ chối biểu thị sự không chấp nhận thực hiện hành động được cầu khiến
(yêu cầu, đề nghị, mời,…). Chịu tác động bởi chuẩn mực lịch sự, ngữ cảnh tương tác và yếu tố văn
hóa, hành động này được biểu hiện qua các phương tiện từ vựng và ngữ pháp khác nhau. Bài viết thu
thập các phát ngôn thực hiện hành động từ chối từ ngữ liệu tiểu thuyết đương đại Italia, từ đó nhận
diện và phân loại các phương tiện biểu của hành động từ chối trực tiếp và gián tiếp trong tiếng Italia
trong nhiều ngữ cảnh hội thoại. Kết quả cho thấy sự đa dạng về phương tiện biểu đạt từ chối trong
tiếng Italia, trong đó người Italia ưu tiên thực hiện hành động từ chối gián tiếp, chủ yếu thông qua các
hành động thuộc nhóm tái hiện (khẳng định, thông báo) và nhóm điều khiển (yêu cầu, đề nghị). Đối
với hành động từ chối trực tiếp, các phương tiện từ vựng và ngữ pháp được sử dụng chủ yếu ở dạng
phủ định như từ phủ định “No” hay các cấu trúc câu phủ định với “Non”. Qua đó, bài viết góp phần
hệ thống hóa mô tả ngữ dụng học tiếng Italia và cung cấp gợi ý ứng dụng cho dạy-học tiếng Italia tại
Việt Nam.
TỪ KHÓA: Hành động ngôn ngữ; phương tiện biểu đạt; từ chối trực tiếp; từ chối gián tiếp; tác
phẩm văn học bằng tiếng Italia