LÍ THUYẾT THỂ LOẠI CỦA TRƯỜNG PHÁI SYDNEY VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

Tóm tắt

TÓM TẮT: Kể từ khi Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai chính thức, việc dạy
học Ngữ văn đã có những chuyển biến tích cực theo định hướng phát triển năng lực và tiếp cận thể
loại văn bản, tuy nhiên mới dừng lại ở việc mô tả, phân tích nội dung và đặc điểm bề mặt của văn
bản, chưa làm rõ cấu trúc nghĩa của văn bản và vai trò của ngôn ngữ trong việc tạo lập văn bản. Sử
dụng phương pháp phân tích diễn ngôn theo ngôn ngữ học chức năng hệ thống, nghiên cứu này nhằm
bổ sung một khung lí thuyết ngôn ngữ học cho việc dạy học Ngữ văn theo thể loại với hướng tiếp cận
của Trường phái Sydney.
Lí thuyết thể loại của Trường phái Sydney, được xây dựng trên nền tảng của ngôn ngữ học chức
năng hệ thống, có thể cung cấp một hướng tiếp cận giúp làm rõ cấu trúc nghĩa của văn bản và vai trò
của ngôn ngữ trong việc tạo lập nghĩa. Việc phân tích một văn bản thông tin trong sách Ngữ văn 6 và
đối chiếu hai cách tổ chức dạy đọc hiểu cho thấy hướng tiếp cận này có thể giúp học sinh hiểu nội
dung văn bản sâu hơn, nắm được đặc trưng thể loại và nhận biết được cách thức tạo nghĩa trong văn
bản.
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc vận dụng lí thuyết thể loại của Trường phái Sydney có thể góp
phần nâng cao hiệu quả dạy hiểu văn bản theo thể loại. Nghiên cứu cũng đề xuất một số định hướng
vận dụng và triển khải thực nghiệm trong lớp học.
TỪ KHOÁ: Thể loại; trường phái Sydney; ngôn ngữ học chức năng hệ thống; đọc hiểu văn bản