TỈNH LƯỢC VÀ THẾ VỚI TƯ CÁCH PHƯƠNG THỨC LIÊN KẾT Ở CÁC DIỄN NGÔN TRONG CUỐN HỒ CHÍ MINH “VỀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC”

Tóm tắt

TÓM TẮT: Theo quan niệm liên kết của M. A. K. Halliday và R. Hasan, phép tỉnh lược và phép
thế thực chất giống nhau. Tỉnh lược là một hình thức của phép thế, thế bằng zêrô. Trong phép tỉnh
lược và phép thế, cái được chú ý là yếu tố bị tỉnh lược và thay thế. Những yếu tố này có thể là: danh
từ (cụm danh từ), động từ, tính từ (cụm động từ/ cụm tính từ), mệnh đề (cấu trúc chủ - vị, hay cú).
Trong các diễn ngôn của cuốn Hồ Chí Minh “Về vấn đề giáo dục”, có thể nhận thấy, phép tỉnh
lược và phép thế thường được sử dụng để liên kết câu. Các yếu tố bị tỉnh lược hoặc thay thế đều giữ
chức vụ ngữ pháp trong câu. Chúng có thể là chủ ngữ, vị ngữ hoặc trạng ngữ, bổ ngữ, định ngữ. Bên
cạnh tác dụng liên kết, việc sử dụng phép tỉnh lược và phép thế còn là một dụng ý nghệ thuật của Chủ
tịch Hồ Chí Minh. Nhờ phép tỉnh lược và phép thế mà các diễn ngôn của Người trở nên ngắn gọn, cô
đúc, không rườm rà, tránh được lỗi lặp từ ngữ.
TỪ KHOÁ: phép tỉnh lược; phép thế; phương thức liên kết; diễn ngôn; Hồ Chí Minh “Về vấn đề
giáo dục”.