PHÂN TÍCH PHƯƠNG TIỆN BIỂU HIỆN NGHĨA LIÊN NHÂN TRONG PHẦN TÓM TẮT CỦA CÁC BÁO KHOA HỌC XÃ HỘI BẰNG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

TÓM TẮT: Nghiên cứu này tập trung phân tích nghĩa liên nhân trong phần tóm tắt của các bài
báo khoa học xã hội viết bằng tiếng Anh và tiếng Việt, dựa trên ba bình diện: thức, tình thái và đại từ
nhân xưng. Dữ liệu nghiên cứu là 10 bài báo khoa học xã hội được viết bằng tiếng Anh và tiếng Việt
từ các tạp chí uy tín trong nước và nước ngoài. Mục tiêu của nghiên cứu là làm sáng tỏ cách thức
người viết thiết lập mối quan hệ với độc giả qua phương tiện ngôn ngữ. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra,
về bình diện thức, cả hai nhóm ngôn ngữ đều ưu tiên sử dụng thức tuyên bố nhằm truyền đạt thông
tin một cách khách quan và trung thực. Ở bình diện tình thái, do tính chất súc tích, khách quan của
phần tóm tắt khoa học nên các phương tiện biểu đạt tình thái rất hạn chế. Xét về sự xuất hiện của các
đại từ nhân xưng trong cả hai ngôn ngữ, các bài báo tiếng Anh thường sử dụng ngôi thứ nhất số nhiều
(we/our) để tạo sự gần gũi và thể hiện trách nhiệm khoa học, trong khi các bài báo tiếng Việt hướng
tới tính trung lập bằng cách tránh sử dụng đại từ nhân xưng, thay vào đó dùng danh từ hoặc cụm danh
từ. Những kết quả này phản ánh sự khác biệt văn hóa và đặc điểm giao tiếp học thuật ở hai ngôn ngữ
trong phạm vi bài báo khoa học xã hội.
TỪ KHOÁ: nghĩa liên nhân; bài báo khoa học xã hội; bình diện; thức; tình thái; đại từ nhân xưng