Phân tích sự ý niệm hoá "CẢM XÚC" trong tác phẩm của Nam Cao

Tóm tắt

Tóm tắt: Bài viết khám phá các ẩn dụ ý niệm về cảm xúc trong tác phẩm của Nam Cao, một nhà
văn nổi tiếng trong văn chương hiện đại Việt Nam. Sử dụng lý thuyết ẩn dụ ý niệm của Lakoff và
Johnson, nghiên cứu này xem xét cách thức Nam Cao ánh xạ đặc tính của các miền nguồn cụ thể lên
đặc tính của miền nguồn trừu tượng "CẢM XÚC". Bài viết áp dụng phương pháp nghiên cứu MIP
của Pragglejaz's và phương pháp nhận diện ẩn dụ của GJ Steen để khảo sát dữ liệu 60 tác phẩm của
Nam Cao, tìm ra các biểu thức ẩn dụ về cảm xúc. Quá trình phân tích các biểu thức ẩn dụ đã xác định
2 ẩn dụ về cảm xúc: CẢM XÚC LÀ CHẤT LỎNG TRONG BẦU CHỨA và CẢM XÚC TIÊU CỰC
LÀ VẾT THƯƠNG. Hai ẩn dụ ý niệm này giúp nhà văn tái hiện thế giới nội tâm của con người một
cách sinh động và thú vị; đồng thời cũng phản ánh mối liên hệ sâu sắc giữa trải nghiệm thể chất với
cách thức tư duy của nhà văn về cảm xúc. Kết quả nghiên cứu của bài báo có ý nghĩa đáng kể đối với
nghiên cứu ngôn ngữ học tri nhận tại Việt Nam và giảng dạy tác phẩm của Nam Cao.
Từ khóa: Nam Cao; tác phẩm của Nam Cao; ẩn dụ ý niệm; ẩn dụ vật chứa; sự ý niệm hóa.