Nhận thức văn hoá và ẩn dụ văn hoá: Nghiên cứu nghi thức tang lễ và kết hôn của cộng đồng người Việt Công giáo

Tóm tắt

TÓM TẮT: Thực hành nghi thức trong tang lễ và kết hôn không chỉ thể hiện qua các hành động
cụ thể mà còn qua ngôn ngữ. Từ việc đi sâu tìm hiểu quá trình ý niệm hoá văn hoá về CÁI CHẾT và
HÔN NHÂN, bài viết nhằm khám phá nhận thức văn hoá của cộng đồng người Việt Công giáo, qua
đó, làm nổi bật những nét đặc thù so với cộng đồng người Việt theo phong tục truyền thống, cũng
như nhóm tín đồ thuộc tôn giáo khác. Thông qua phương pháp định lượng và định tính, kết hợp với
một số phương pháp nghiên cứu thuộc Ngôn ngữ học văn hoá, bài viết này xác định những đặc trưng
cơ bản trong nhận thức văn hoá của người Việt Công giáo dựa trên nguồn ngữ liệu gồm các câu
chuyện trong Thánh Kinh, bài giảng giáo lí và thực hành nghi lễ của nhóm người Việt tại địa phương.
Từ đó, các ẩn dụ văn hoá tiêu biểu được thể hiện thông qua 90 biểu ngôn thường được thực hiện
trong tang lễ và hôn lễ của người Việt Công giáo cũng sẽ được làm rõ. Kết quả bài viết còn cho thấy
được mối tương quan giữa những miền ý niệm nguồn như CUỘC HÀNH TRÌNH, SỰ BIẾN ĐỔI và
CUỘC ĐOÀN TỤ và miền ý niệm đích CÁI CHẾT và HÔN NHÂN trong nhận thức của đạo Công
giáo, qua đó, cộng đồng văn hoá khác có thể hiểu rõ hơn tâm thức của người tín hữu Công giáo tại
Việt Nam.
TỪ KHOÁ: nhận thức văn hóa; ẩn dụ văn hoá; ý niệm hóa văn hóa; Ngôn ngữ học văn hóa; nghi
thức; cộng đồng người Việt Công giáo.