So sánh tính tương đương về ngôn ngữ giữa bản tiếng Anh “Nobody’s Boy” và bản dịch tiếng Việt “Không Gia Đình”

Tóm tắt

Tóm tắt: Dịch thuật không chỉ liên quan đến việc chuyển đổi từ vựng từ ngôn ngữ này sang ngôn
ngữ khác mà còn thể hiện các khía cạnh liên quan đến ngôn ngữ và văn hóa xã hội giữa ngôn ngữ
nguồn và ngôn ngữ đích. Chức năng chính của dịch thuật là truyền tải thông điệp trong văn bản gốc
sao cho đảm bảo tính tương đương với bản dịch dựa trên các đặc tính đó. Mô hình Đánh giá chất
lượng dịch thuật của House (2015) được sử dụng để kiểm tra mức độ tương đương về mặt trường
nghĩa, giọng điệu và thể thức giữa hai đoạn trích trong bản dịch tiếng Việt “Không Gia Đình” do dịch
giả Huỳnh Lý dịch, Nxb Văn Hóa phát hành năm 2018 và bản tiếng Anh “Nobody's Boy” của tiểu
thuyết gia Hector Malot, xuất bản năm 1878. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích ngữ liệu để
khai thác các khía cạnh ngôn ngữ được trình bày trong bản tiếng Việt so với bản tiếng Anh. Kết quả
phân tích cho thấy về mặt trường nghĩa, dịch giả đã truyền tải được hầu hết các thông điệp và yếu tố
cảm xúc của bản gốc. Về mặt giọng điệu, dịch giả đã phân tích và thể hiện tốt quan điểm của tác giả,
các mối quan hệ dựa trên vai trò xã hội và thái độ của nhân vật. Về mặt thể thức, dịch giả đã sử dụng
cấu trúc câu và từ vựng phù hợp, giúp người đọc dễ tiếp cận và tạo được hiệu ứng như trong bản gốc.
Trong phần kết luận, nghiên cứu trình bày các giá trị ứng dụng và khuyến nghị liên quan đến lĩnh vực
dịch thuật và đánh giá chất lượng dịch thuật.
Từ khóa: mô hình Đánh giá chất lượng Dịch thuật; tính tương đương về ngôn ngữ; biên dịch Anh-Việt; đánh giá chất lượng bản dịch.