TƯƠNG ỨNG PHỤ ÂM ĐẦU TRONG THỔ NGỮ CAO LAO HẠ DƯỚI GÓC NHÌN LỊCH ĐẠI

Tóm tắt

TÓM TẮT: Bài viết khảo sát các tương ứng phụ âm đầu trong thổ ngữ Cao Lao Hạ (Bố Trạch,
Quảng Bình) trên cơ sở đối chiếu với tiếng Việt toàn dân và đặt trong khung lí thuyết ngữ âm lịch
đại. Dựa trên tư liệu điền dã do tác giả trực tiếp thu thập, kết quả nghiên cứu cho thấy bên cạnh các
tương ứng ổn định, tập trung chủ yếu ở nhóm phụ âm mũi và một số phụ âm tắc, thổ ngữ Cao Lao Hạ
còn nổi bật bởi các tương ứng mang tính đa chiều, đặc biệt ở nhóm phụ âm xát và các phụ âm hữu
thanh. Những tương ứng này phản ánh sự chồng lớp của các quá trình bảo lưu và tái cấu trúc trong
lịch sử phát triển phụ âm đầu tiếng Việt. Qua đó, bài viết góp phần làm rõ giá trị tư liệu của thổ ngữ
Cao Lao Hạ đối với nghiên cứu ngữ âm lịch đại, đồng thời cung cấp thêm cứ liệu cho việc nhận diện
các quy luật biến đổi phụ âm đầu trong phương ngữ Trung Bộ.
TỪ KHÓA: Cao Lao Hạ; Nghệ Tĩnh; tương ứng âm đầu; ngữ âm lịch đại; phương ngữ học.