Phân tích đối chiếu tính mạch lạc và logic trong các bài báo y học quân sự Anh-Việt

Tóm tắt

Tóm tắt: Nghiên cứu này khảo sát cách thức cấu trúc chủ đề-vị, phương tiện liên kết và chiến
lược mạch lạc được hiện thực hóa trong các bài báo nghiên cứu y học quân sự bằng tiếng Anh và
tiếng Việt dưới góc nhìn Ngữ pháp Chức năng hệ thống (SFL). Dựa trên mô hình chức năng văn bản
của Halliday và Matthiessen (2004), sáu bài báo (ba tiếng Anh và ba tiếng Việt) đã được phân tích
bằng cách kết hợp chú giải thủ công và công cụ ngôn ngữ học máy tính (AntConc, WordSmith
Tools). Kết quả cho thấy, mặc dù cả hai ngôn ngữ đều ưu tiên chủ đề không đánh dấu, tiếng Anh
thiên về tiến trình tuyến tính và liên kết tham chiếu ngầm nhằm thúc đẩy lập luận, trong khi tiếng
Việt ưu tiên tiến trình không đổi và liên từ bổ sung để giữ mạch chủ đề. Những khác biệt này phản
ánh chiến lược mạch lạc mang tính văn hóa, đồng thời gợi ý những hướng đi thiết thực cho việc dạy
viết học thuật và nghiên cứu đối chiếu trong ngữ cảnh đa ngôn ngữ.
Từ khóa: Ngôn ngữ học chức năng hệ thống (SFL); chức năng siêu ngôn bản; cấu trúc chủ đề;
liên kết; mạch lạc; phân tích diễn ngôn đối chiếu.