Tên đơn vị cấp xã sau tái sắp xếp các đơn bị hành chính của Việt Nam năm 2025: Nghiên cứu danh xưng từ góc độ hình thái học

Tóm tắt

Tóm tắt: Công cuộc tái cơ cấu mô hình chính quyền địa phương năm 2025 của Việt Nam đã giảm
số đơn vị cấp xã từ 10.035 xuống còn 3.321, tạo nên một trong những chiến dịch đổi tên lớn nhất
trong lịch sử hiện đại của đất nước. Nghiên cứu này áp dụng cách tiếp cận danh xưng học hình thái
để phân tích các đặc điểm cấu trúc và ngữ nghĩa của 3.321 tên gọi, thông qua công cụ phân tích và
thống kê tần suất có sự hỗ trợ của ngôn ngữ lập trình Python. Kết quả cho thấy xu hướng bảo thủ
ngôn ngữ rất rõ nét: 90,7% tên gọi là song tiết, khẳng định quy luật truyền thống của tiếng Việt về
tính song đôi và nhịp điệu hài hòa. Các hình vị có tần suất cao như Tân ‘mới’, An ‘bình yên’ và Phú
‘thịnh vượng’ chiếm ưu thế, phản ánh những giá trị về đổi mới, ổn định và phát triển. Mặc dù có sự
thay đổi lớn về địa giới, quá trình đặt tên vẫn ưu tiên tính liên tục hơn là đứt gãy, dung hòa giữa hiệu
quả hành chính và biểu tượng văn hóa. Bằng cách xem hình thái học vừa là hình thức ngôn ngữ vừa
là chỉ số văn hóa, nghiên cứu này góp phần mở rộng lĩnh vực địa danh học phản biện và danh xưng
học Việt Nam, cho thấy các quy luật cấu trúc ngôn ngữ có thể đóng vai trò như công cụ của quản trị
và bản sắc.
Từ khóa: hình thái học; danh xưng học; tái cơ cấu hành chính; tên xã ở Việt Nam; địa danh học.