CẢNH QUAN NGÔN NGỮ Ở KHU ĐÔ THỊ MỚI LINH ĐÀM THỦ ĐÔ HÀ NỘI

Tóm tắt

Bài viết nghiên cứu cảnh quan ngôn ngữ tại Khu đô thị mới Linh Đàm (Hà Nội) nhằm nhận diện thực trạng sử dụng ngôn ngữ và đặc trưng văn hóa - xã hội trong không gian công cộng hiện đại. Kế thừa lí thuyết của Landry và Bourhis (1997), Ben-Rafael (2006) và hướng tiếp cận đa phương thức của Jaworski và Thurlow (2010), nghiên cứu phân tích 810 mẫu biển hiệu thực địa thu thập vào tháng 7 năm 2025 và tháng 4 năm 2026 tại ba phân khu: khu bán đảo, Bắc Linh Đàm và Tây Nam Linh Đàm. Kết quả chỉ ra sự phân hóa sâu sắc trong không gian kí hiệu đô thị, phản ánh xu hướng toàn cầu hóa và phân tầng xã hội cư dân. Trong khi biển hiệu chính thống (top-down) duy trì quy chuẩn của tiếng Việt, dòng biển hiệu phi chính thống (bottom-up) lại thể hiện xu hướng ngoại lai hóa mạnh mẽ với sự lấn lướt của tiếng Anh thương mại tại các tổ hợp chung cư. Sự tương tác giữa chữ viết và các yếu tố thị giác biến hệ thống biển hiệu tại đây thành một thị trường vốn tượng trưng đầy động lực. Qua đó, bài viết đề xuất một số giải pháp quy hoạch nhằm cân bằng giữa mục tiêu hội nhập và nhiệm vụ bảo tồn bản sắc tiếng Việt tại Thủ đô