ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TÀI CHÍNH TRONG TIẾNG VIỆT NHÌN TỪ MIỀN NGUỒN LỬA

Tóm tắt

TÓM TẮT: Bài viết tiếp cận ẩn dụ ý niệm "TÀI CHÍNH LÀ LỬA" trong tiếng Việt từ góc nhìn
Ngôn ngữ học tri nhận, dựa trên lí thuyết ẩn dụ ý niệm của Lakoff và Johnson (1980), kết hợp với
phân tích ngữ nghĩa và xử lí ngữ liệu từ 90 biểu thức thu thập từ báo chí trực tuyến. Kết quả nghiên
cứu xác lập ba mô hình tri nhận cơ bản bao gồm: (1) Tổn thất tài chính được ví như thiệt hại do lửa
gây ra; (2) Sự tăng trưởng tài chính được so sánh với ngọn lửa lan nhanh và mạnh mẽ; (3) Các hoạt
động tài chính được hiểu như hành vi tương tác với lửa. Nghiên cứu chỉ ra rằng, ẩn dụ "TÀI CHÍNH
LÀ LỬA" không chỉ phổ biến trong diễn ngôn báo chí, mà còn phản ánh một cấu trúc tư duy đặc
trưng của nền văn hóa Việt Nam. Bài viết đóng góp vào việc làm rõ mối quan hệ giữa ngôn ngữ và
văn hóa trong cách tri nhận về tài chính, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu đối chiếu liên ngôn ngữ
về ẩn dụ tài chính trong các cộng đồng ngôn ngữ khác.
TỪ KHÓA: ẩn dụ ý niệm; ánh xạ; tài chính; lửa; miền đích; miền nguồn.