ẨN DỤ Ý NIỆM VỀ TRUYỀN THÔNG TRONG TIẾNG VIỆT NHÌN TỪ MIỀN NGUỒN THỜI TIẾT

Tóm tắt

TÓM TẮT: Thời tiết là một trong những hiện tượng cơ bản của Trái đất, được con người cảm
nhận khi tương tác với thế giới bên ngoài. Bài viết phân tích ẩn dụ ý niệm TRUYỀN THÔNG LÀ
THỜI TIẾT trong tiếng Việt nhằm tìm hiểu cách tri nhận của người Việt về truyền thông thông qua
miền ý niệm THỜI TIẾT. Để tiến hành việc nghiên cứu, bài viết sử dụng lí thuyết ẩn dụ ý niệm của
Ngôn ngữ học tri nhận để xác lập và phân tích ánh xạ từ miền nguồn THỜI TIẾT đến miền đích
TRUYỀN THÔNG. Dựa trên mô hình ẩn dụ ý niệm TRUYỀN THÔNG LÀ THỜI TIẾT để khảo sát
79 mẫu biểu thức ẩn dụ liên quan qua các văn bản báo chí, bài viết phát hiện các từ ngữ như: càn
quét, rúng động, rung chuyển, cơn bão, cơn lũ, cơn địa chấn, cơn lốc, làn sóng, thảm họa, chủ động
ứng phó, kiểm soát, ngăn ngừa, chế ngự, khắc phục,… được dùng trong các diễn ngôn báo chí, truyền
thông. Dưới ánh sáng của ngôn ngữ học tri nhận, ẩn dụ ý niệm TRUYỀN THÔNG LÀ THỜI TIẾT
trong tiếng Việt phản ánh khá rõ nét nét đặc trưng tư duy và văn hóa của người Việt. Sự chiếu xạ từ
miền nguồn THỜI TIẾT đến miền đích TRUYỀN THÔNG thể hiện qua những thuộc tính như hiện
tượng bất thường của thời tiết, độ lan tỏa mạnh mẽ của nhiệt độ cao, sự phá hủy, tính hung hãn của
hiện tượng tự nhiên, thảm họa của thiên tai.
TỪ KHÓA: ẩn dụ ý niệm; ánh xạ; truyền thông; thời tiết; miền đích; miền nguồn.