ẨN DỤ Ý NIỆM “CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG” TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

TÓM TẮT: Lakoff and Johnson (1980) đã từng cho rằng ẩn dụ có mặt khắp mọi nơi trong đời
sống của chúng ta, không những trong ngôn ngữ mà còn trong tư duy và hành động. Ẩn dụ được sử
dụng rộng rãi trong ngôn ngữ đời sống hàng ngày của chúng ta. Đó là kết quả của quá trình ý niệm
hoá trong cách nhìn, cách nghĩ về thế giới của con người. Theo quan điểm của ngôn ngữ học tri nhận,
ẩn dụ mang cấu trúc từ một miền tri nhận nguồn đến một miền tri nhận đích; được phân tích như
những quan hệ có hệ thống và ổn định giữa hai miền ý niệm với sự ánh xạ tương ứng. Qua quá trình
nghiên cứu và giảng dạy, chúng tôi nhận thấy “công trình xây dựng” là một trong những miền nguồn
phổ biến trong các cấu trúc ẩn dụ ý niệm trong nhiều ngôn ngữ. Qua việc phân tích sự chuyển nghĩa
của các từ ngữ thuộc miền ý niệm “công trình xây dựng”, bài báo sẽ chỉ ra một số mô hình ẩn dụ ý
niệm từ miền nguồn công trình xây dựng trong tiếng Anh và tiếng Việt, từ đó tìm hiểu những điểm
tương đồng và khác biệt trong cấu trúc ẩn dụ ý niệm trong hai ngôn ngữ. Từ kết quả nghiên cứu, bài
báo đưa ra một số bàn luận và đề xuất về việc sử dụng ẩn dụ ý niệm trong quá trình dạy học ngoại
ngữ hiện nay.
TỪ KHÓA: ẩn dụ; ý niệm; công trình xây dựng; tiếng Anh; tiếng Việt